Τι είναι η οξεία και τι η χρόνια οσφυαλγία
Η οσφυαλγία χαρακτηρίζεται ως οξεία, όταν έχει διάρκεια μικρότερη των έξι εβδομάδων και ως χρόνια, όταν η διάρκεια της ξεπερνά τους τρείς μήνες. Είναι συχνότερη στις γυναίκες και η συχνότητά της αυξάνει σημαντικά με την πρόοδο της ηλικίας. Η οξεία οσφυαλγία στο 50% των περιπτώσεων υφίεται αυτόματα την 1η εβδομάδα και στο 90% την 8η εβδομάδα. Μόνο το 5% αυτής μεταπίπτει σε χρόνια. Η χρόνια οσφυαλγία συνιστά δομική, νευροφυσιολογική και ψυχοκοινωνική παθολογία και αντανακλά σε ένα μείζον οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα.
Τι προκαλεί πόνο στη μέση
Ο πόνος στη μέση εμφανίζεται όταν η σπονδυλική στήλη καταπονείται από τραυματισμό, ασθένεια, φθορά ή κακή μηχανική του σώματος. Ο οξύς πόνος στη μέση εμφανίζεται ξαφνικά και συνήθως αποδράμει μέσα σε αρκετές ημέρες έως εβδομάδες. Η πηγή του πόνου είναι συνήθως οι μύες και οι σύνδεσμοι της σπονδυλικής στήλης, και σπανιότερα οι αρθρώσεις και οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι.
O χρόνιος πόνος στη μέση επιμένει για περισσότερο από 3 μήνες και συχνά η πηγή του είναι δύσκολο να προσδιοριστεί. Ο πόνος συχνά συνοδεύεται από δυσκαμψία και μυϊκό σπασμό, δυσκολία εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων, έκπτωση της αποδοτικότητας και ψυχολογική επιβάρυνση. Ο πόνος μπορεί να εντοπίζεται στη μέση ή να ακτινοβολεί κατά μήκος του ενός ή και των δύο κάτω άκρων. Μπορεί να έχει συγκεκριμένη ή ασαφή κατανομή. Επιδεινώνεται συνήθως με την ορθοστασία, το παρατεταμένο κάθισμα, την άρση βάρους, το σκύψιμο ή την έκταση και στροφή της σπονδυλικής στήλης.
Ποια είναι η παθοφυσιολογία της οσφυαλγίας
Από ανατομική και εμβιομηχανική άποψη η σπονδυλική στήλη είναι μια ευκίνητη κατασκευή, που αποτελείται από πολλές επιμέρους μονάδες (παρακείμενοι σπόνδυλοι, σύνδεσμοι, αρθρικοί θύλακοι, μεσοσπονδύλιοι δίσκοι). Οι παρασπονδύλιοι μύες παίζουν σπουδαίο ρόλο στην υποστήριξη της σπονδυλικής στήλης, καθώς δημιουργούν κίνηση και ανθίστανται στις εξωτερικές δυνάμεις που επιδρούν πάνω της. Ο σωστός καταμερισμός των φορτίων και η διατήρηση της οσφυϊκής μοίρας σε λόρδωση εξασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία της σπονδυλικής στήλης. Ο πόνος στην μέση εκλύεται από την βλάβη των μεσοσπονδύλιων δίσκων, των ζυγοαποφυσιακών αρθρώσεων, των μυοσυνδεσμικών και νευρικών δομών. Όλα αυτά τα στοιχεία υπόκεινται σε κάκωση ή εκφύλιση. Η εκφύλιση είναι αποτέλεσμα της γήρανσης, καθώς και γενετικών, μεταβολικών και τοξικών παραγόντων. Η φθορά της σπονδυλικής στήλης σε συνδυασμό με την κακή κατανομή φορτίων και τις τυχόν δομικές ανωμαλίες, μπορούν να οδηγήσουν σε ανάπτυξη οσφυαλγίας ή/και ισχιαλγίας με συνοδά ή όχι νευρολογικά ελλείμματα. Η καθιστική ζωή και η χειρωνακτική εργασία επιταχύνουν σημαντικά την όλη εκφυλιστική διεργασία.
Ποιοι είναι οι προδιαθεσικοί παράγοντες εμφάνισης χρόνιας οσφυαλγίας
- Η παχυσαρκία και η έλλειψη άσκησης
- Η κακή στάση σώματος
- Η ανισοσκελία και οι δομικές διαταραχές του σπονδυλικού άξονα (πχ. Σκολίωση, σπονδυλολίσθηση)
- Οι προηγούμενοι τραυματισμοί και κακώσεις (οστικές, μυϊκές και συνδεσμικές)
- Η χρόνια μυϊκή καταπόνηση
- Η ηλικιακή εκφύλιση μεσοσπονδυλίου δίσκου
- Η δυσλειτουργία των αρθρώσεων της σπονδυλικής στήλης
- Η στένωση του σπονδυλικού καναλιού
- Η ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας
- Η οστεοπόρωση
- Οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης και των γειτονικών ιστών
- Οι λοιμώξεις και οι φλεγμονώδεις σπονδυλοαρθρίτιδες
- Οι προηγούμενες επεμβάσεις στην σπονδυλική στήλη
- Διάφορες εξωσπονδυλικές παθήσεις (νεφρολιθίαση, ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής)
Ποια είναι η θεραπευτική προσέγγιση της χρόνιας οσφυαλγίας
- Φαρμακοθεραπεία
- Φυσικοθεραπεία, μυϊκή ενδυνάμωση
- Άσκηση σε δεύτερο χρόνο
- Βελονισμός
- Προλοθεραπεία για ενδυνάμωση συνδέσμων
- Αναγεννητικές θεραπείες (PRP, βλαστοκύτταρα)
- Επισκληρίδιες εγχύσεις
- Εγχύσεις και απονεύρωση των αρθρώσεων της σπονδυλικής στήλης
- Δισκοπλαστική με χρήση laser
- Νευροδιέγερση νωτιαίου μυελού και περιφερική νευροδιέγερση
- Χειρουργική αποκατάσταση
Ποιες είναι οι ενδείξεις χειρουργικής παρέμβασης
- Η εκδήλωση ιππουριδικής συνδρομής (αδυναμία βάδισης σε συνδυασμό με διαταραχές ούρησης και αφόδευσης),
- Η παρουσία πόνου με συγκεκριμένη ριζιτική κατανομή που δεν υποχωρεί μετά από συντηρητική αντιμετώπιση 2-3 μηνών
- Η εμφάνιση συχνών υποτροπών και η ύπαρξη νευρολογικής σημειολογίας με παρέσεις μυών στα κάτω άκρα (αδυναμία εκτέλεσης συγκεκριμένων κινήσεων)
Ποια είναι η πρόγνωση της χρόνιας οσφυαλγίας
Η πρόγνωση για έναν ασθενή με χρόνιο πόνο εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως είναι:
- Η υποκείμενη αιτία
- Η ηλικία, το σωματικό βάρος του ασθενούς
- Οι συνοδές παθήσεις
- Η επιλογή της κατάλληλης αγωγής
- Η ανταπόκριση στη θεραπεία
- Η ψυχολογική κατάσταση του ασθενούς
